Herdenkingsrede 4 mei 2018

09-05-2018

Wie vrijheid wil doorgeven moet onvrijheid benoemen

Dames en heren, jongens en meisjes,

 

Het blijven herdenken van de Tweede Wereldoorlog op 4 mei is gelukkig diepgeworteld in onze samenleving. Bij een recent onderzoek naar de belangrijkste historische gebeurtenissen kwam de Tweede Wereldoorlog bovenaan te staan. De verschrikkingen van die tijd staan het diepst op ons collectieve netvlies gebrand. En de massale afkeer van alleen de gedachte al dat onze twee minuten stilte door bewust lawaai verbroken zou worden, laat zien hoe deze traditie in ons land als een onmisbaar en betekenisvol element wordt gevoeld. Goddank!

 

Want om vrijheid te kunnen doorgeven, moeten we met elkaar benoemen en voelen wat de kern van die vrijheid is. Dat we leven in een land waarin mensen vrij zijn, eigen keuzes kunnen maken, vrij zijn hun godsdienst openlijk te belijden, vrij zijn om hun mening te uiten. En om dat te kunnen benoemen en voelen is het nodig dat we ons blijven herinneren en ons erin verdiepen wat de afwezigheid van vrijheid heeft gekost. De bezetting, de honger, de ellende, de mishandeling, de oorlogsvoering met zoveel slachtoffers die we vanavond ook gedenken. En om nooit te vergeten de massale vernietiging van mensen in concentratiekampen en gaskamers. Zes miljoen Joden (mannen, vrouwen, kinderen) werden op afschuwelijke en wrede wijze vermoord. Dat blijven benoemen is zo belangrijk. Het is een wonder dat na die afschuwelijke gebeurtenissen met de stichting van de staat IsraŽl het Joodse volk een thuisland kreeg dat dit jaar zijn 70 jarig bestaan viert. Ook voor hun veiligheid en vrijheid is het belangrijk te blijven herdenken. Om tegenspraak te kunnen geven aan holocaustontkenners of aan mensen die nog steeds vinden dat het de eigen schuld van de Joden was. Gelukkig wordt wereldwijd nog geprotesteerd tegen dergelijke verwerpelijke denkbeelden. Alsof welk vermeend gedrag van welk persoon of welk volk of welke godsdienst dan ook een vrijbrief is om massavernietiging goed te praten. Laten wij beseffen dat ook onder ons dat type denkbeelden worden gevoed. En dat juist het herdenken op 4 mei ons wakker houdt, ons wapent tegen onrecht en onvrijheid en ons aanmoedigt om als land of als persoon een bijdrage te leveren aan het herstellen van vrijheid en het brengen van vrede.

 

We denken dan vandaag niet alleen aan hen die streden in de Tweede Wereldoorlog, maar ook daarna in oorlogssituaties en vredesoperaties. We danken hen voor hun inzet voor de vrede, in het bijzonder onze plaatsgenoten en hun familieleden. Ik ben er blij om dat we als gemeente Bunschoten samen met het plaatselijke Veteranen comitť jaarlijks aandacht kunnen geven aan hun verdiensten rondom Veteranendag. Onder die veteranen zijn nog enkele oude inwoners die dienst deden in het toenmalige Nederlands-IndiŽ. De regelmatige terugblik op die periode is voor hen vaak moeilijk door berichtgeving die hun zware taak van toen achteraf in een oneerlijk daglicht plaatst. Het is te begrijpen dat er onderzoek wordt gedaan om de geschiedschrijving over ons gezamenlijk militair verleden scherper te krijgen, of opnieuw te beoordelen. Maar dat neemt niet weg dat de jongens van toen werden gestuurd en velen hun taak in moeilijke omstandigheden naar eer en geweten hebben vervuld. Deze IndiŽgangers waarvan we de slachtoffers vandaag ook herdenken, verdienen onze dank, respect en waardering.

 

Onder hen die wij landelijk gedenken zijn ook slachtoffers die in de Koreaanse oorlog van 1950-1953 hebben gediend. Wat zullen de Koreaveteranen, waaronder een oude inwoner van Bunschoten, hebben gedacht toen zij vorige week de beide Koreaanse leiders hand in hand over de scheidslijn van de beide landen zagen stappen. Zou de vrede daar dan toch mogelijk zijn? Breekt de dag van vrede aan in het Midden-Oosten, voor IsraŽl, Palestijnen en SyriŽrs? Hoe kan het dat in 2018 gifgas wordt gebruikt en dat onschuldige mensen, jong en oud, zo omkomen?

 

Ik zie hier de meisjes en jongens van Chanoeka, van de Bavinckschool en de Van Amerongenschool en de leden van de Scoutinggroep. Fijn dat jullie er zijn en bij willen dragen aan deze herdenking. We willen toch allemaal dat deze wereld ook voor jullie straks vrijheid en vrede zal brengen? Daarom geven we de verhalen ook door, zoals in het project ĎAdopteer een monumentí door een aantal plaatselijke scholen gedaan wordt, of als we een project rondom Anne Frank of het verzet op school hebben. Want als we jullie laten zien wat er allemaal verschrikkelijk fout is gegaan in het verleden, dragen we ook het besef over dat we die vrijheid niet op het spel willen zetten en ook niet willen laten aantasten of wegnemen. "Vrijheid geven we door" is ook dit jaar het thema van de Nationale Herdenking. Dat kan alleen als we weten wat er op het spel staat. Als we benoemen wat onvrijheid teweegbrengt en van ons afneemt.

 

We leven in een wereld waarin het kwaad helaas niet uitgebannen kan worden. We mogen wel om ieders inzet vragen om het goede te doen en het kwaad te weerstaan of te straffen. En wie zich afhankelijk weten van Gods zegen bidden:

 

Geef vrede, Heer, geef vrede. De wereld wil slechts strijd. Al wordt het recht beleden, De sterkste wint het pleit. Het onrecht heerst op aarde. De leugen triomfeert. Ontluistert elke waarde. O redt ons sterke Heer.

 

Bunschoten-Spakenburg, 4 mei 2018

 

Melis van de Groep

 

Burgemeester van de gemeente Bunschoten

 

Linkedin

Agenda

01-05-2018

B&W-vergadering Gemeentehuis

03-05-2018

Overleg wijkchef Martin Valenkamp Gemeentehuis

04-05-2018

Dodenherdenking

05-05-2018

Prijsuitreiking Heel Diek Rookt Loswal Eemdijk